Hoe merkregistratie waarde creëert voor jouw onderneming
Een sterk merk is meer dan een herkenbare naam of een aantrekkelijk logo. Het vertegenwoordigt de identiteit, reputatie en commerciële waarde van een onderneming. Toch wordt het belang van merkregistratie, vooral door startende ondernemers, nog regelmatig onderschat.
Uit onderzoek van Brand Finance blijkt dat immateriële activa, waaronder merken, een aanzienlijk deel van de waarde van ondernemingen vertegenwoordigen. In het Global Intangible Finance Tracker-rapport over 2025 werd de wereldwijde waarde van immateriële activa bij de onderzochte grote ondernemingen geschat op 97,6 biljoen Amerikaanse dollar. Dat onderstreept het economische belang van onder meer merken, technologie en intellectuele eigendom.
Daarbij moet wel onderscheid worden gemaakt tussen de waarde van een merk en de waarde van een merkregistratie. Een registratie zorgt niet automatisch voor meer omzet, maar kan wel bijdragen aan de bescherming en commerciële exploitatie van een succesvol merk.
Het indienen van een merkaanvraag brengt kosten met zich mee. Startende ondernemingen kijken begrijpelijkerwijs vaak naar deze directe uitgaven. Toch kan het onverstandig zijn om merkbescherming uitsluitend om financiële redenen uit te stellen. Een merk dat onvoldoende beschermd is, kan later juist aanzienlijke kosten en juridische risico’s met zich meebrengen.
Waarom is merkregistratie belangrijk voor jouw onderneming?
Een merkregistratie geeft de merkhouder, binnen de grenzen van de registratie en de toepasselijke wetgeving, het exclusieve recht om het merk te gebruiken voor bepaalde producten of diensten. Daarmee kan worden opgetreden tegen derden die zonder toestemming een identiek of overeenstemmend teken gebruiken wanneer aan de voorwaarden voor merkinbreuk is voldaan.
Daarnaast kan een geregistreerd merk commerciële waarde vertegenwoordigen. Het kan worden overgedragen, in licentie worden gegeven of onder bepaalde voorwaarden als zekerheid dienen bij financiering.
Voor ondernemingen die willen groeien, nieuwe markten willen betreden of met andere partijen willen samenwerken, is een goed opgebouwd merkenportfolio daarom een belangrijk onderdeel van de bedrijfsstrategie.
Vijf aandachtspunten voor een goede merkenstrategie
Een effectieve merkenstrategie begint met het maken van de juiste keuzes. Daarbij zijn de volgende vijf aandachtspunten van belang.
1. Bepaal in welke landen je merk bescherming nodig heeft
Merkrechten zijn territoriaal. Dat betekent dat een merkregistratie bescherming biedt binnen het gebied waarvoor deze is aangevraagd en verkregen.
Voor ondernemingen die actief zijn in Nederland, België of Luxemburg kan een Benelux-merkregistratie een logische eerste stap zijn. Wie bescherming in de gehele Europese Unie nodig heeft, kan kiezen voor een Uniemerk.
Ook internationale bescherming is mogelijk via het systeem van Madrid, dat wordt beheerd door de World Intellectual Property Organization (WIPO). Daarmee kan via één internationale aanvraag bescherming worden aangevraagd in meerdere aangesloten landen. De afzonderlijke landen of gebieden beoordelen vervolgens of het merk daar bescherming kan krijgen.
Het is daarom verstandig eerst te bepalen welke markten op korte termijn belangrijk zijn. Onder bepaalde voorwaarden kan binnen zes maanden na een eerste merkaanvraag in andere landen een beroep worden gedaan op het recht van voorrang. Daarmee kan voor dezelfde merken en producten of diensten de datum van de eerste aanvraag worden ingeroepen.
2. Kies de juiste klassen en het juiste type merk
Bij een merkaanvraag moet worden vastgelegd voor welke producten en diensten bescherming wordt gevraagd. Hiervoor wordt gebruikgemaakt van de internationale classificatie van Nice.
Daarnaast moet worden gekozen welk teken wordt geregistreerd. Denk aan een woordmerk, een beeldmerk of een gecombineerd woord-/beeldmerk.
Een woordmerk beschermt de geregistreerde naam als zodanig, terwijl een beeldmerk betrekking heeft op de specifieke grafische vormgeving. Welke registratie het meest geschikt is, hangt af van de onderneming en de manier waarop het merk wordt gebruikt.
Een verkeerde keuze kan ertoe leiden dat de registratie onvoldoende aansluit bij de activiteiten van de onderneming. Het is daarom belangrijk vooraf goed na te denken over de producten, diensten en toekomstige ontwikkeling van het merk.
3. Zorg voor een zorgvuldige en tijdige merkaanvraag
Voor het verkrijgen van een geregistreerd merkrecht is een geldige registratie vereist. Het is daarom verstandig om al vóór de introductie van een nieuwe merknaam te onderzoeken of deze beschikbaar en registreerbaar is.
Een merk mag bijvoorbeeld niet uitsluitend beschrijvend zijn voor de producten of diensten waarvoor bescherming wordt gevraagd. Ook kunnen houders van oudere merkrechten bezwaar maken tegen een nieuwe aanvraag.
De registratieprocedure kan daardoor vertraging oplopen of tot een gedeeltelijke of volledige weigering leiden. In bepaalde gevallen kan het zinvol zijn om aanvragen strategisch te verdelen, bijvoorbeeld wanneer verschillende merken of productgroepen afzonderlijk kunnen worden beschermd.
Een voorafgaand merkenonderzoek en een zorgvuldig geformuleerde aanvraag kunnen veel problemen voorkomen.
4. Benut de commerciële mogelijkheden van jouw merk
Een geregistreerd merk kan meer opleveren dan uitsluitend juridische bescherming. Het kan ook een belangrijk instrument zijn bij commerciële samenwerkingen.
Zo kan een merkhouder derden toestemming geven om het merk te gebruiken via een licentieovereenkomst. Daarbij kunnen afspraken worden gemaakt over onder meer de duur, het territorium, de vergoeding en de voorwaarden waaronder het merk wordt gebruikt.
Een merkregistratie biedt daarbij een duidelijke juridische basis. Dat neemt niet weg dat ook contractuele afspraken en andere intellectuele eigendomsrechten een rol kunnen spelen.
Voor ondernemingen die werken met distributeurs, franchisenemers of andere commerciële partners kan een goed beschermde merknaam daarom aanzienlijke strategische waarde hebben.
5. Houd jouw merkenportfolio actueel
Met het registreren van een merk is het werk niet afgerond. Een merkenportfolio vraagt om actief beheer.
Een Benelux-merkregistratie is in beginsel tien jaar geldig en kan telkens voor een nieuwe periode van tien jaar worden verlengd. Daarnaast is het belangrijk om wijzigingen in bijvoorbeeld de naam of het adres van de merkhouder en eventuele overdrachten correct te laten verwerken.
Ook kunnen licenties en pandrechten, afhankelijk van de toepasselijke regels, in het merkenregister worden aangetekend.
Verder is het van belang om het merk daadwerkelijk te gebruiken. Wanneer een geregistreerd merk gedurende een onafgebroken periode van vijf jaar niet normaal wordt gebruikt voor de betreffende producten of diensten, kan dit onder bepaalde voorwaarden tot vervallenverklaring leiden.
Controleer daarom regelmatig of de bestaande registraties nog aansluiten bij de activiteiten van de onderneming en of nieuwe producten, diensten of markten aanvullende bescherming vereisen.
Merkregistratie als investering in de toekomst
Een merkregistratie is geen garantie voor commercieel succes. De waarde van een merk ontstaat uiteindelijk door onder meer de kwaliteit van producten of diensten, de reputatie van de onderneming en het vertrouwen van klanten.
Maar juist wanneer een onderneming daarin investeert, is het verstandig om ook aandacht te besteden aan de juridische bescherming van die opgebouwde waarde.
Door tijdig de juiste merken te registreren, rekening te houden met internationale groei en het merkenportfolio goed te beheren, kan merkbescherming een belangrijke bijdrage leveren aan de continuïteit en commerciële ontwikkeling van een onderneming.
Heb je vragen over merkregistratie of wil je weten hoe een goede merkenstrategie waarde kan toevoegen aan jouw onderneming? De advocaten van TLG. adviseren over merkbescherming, merkinbreuk en de commerciële exploitatie van intellectuele eigendomsrechten.
Bronnen en verdere informatie:
Brand Finance – Microsoft Overtakes Apple to Become World’s Most Intangible Company (2021)
Brand Finance – Global Intangible Finance Tracker 2025