ChatGPT en auteursrecht: 4 dingen die je moet weten
ChatGPT is een uitkomst voor wie in een handomdraai teksten wil produceren. Maar hoe zit het met auteursrecht en plagiaat? Mag je een tekst van ChatGPT zomaar publiceren en kun je zelf auteursrecht verkrijgen op AI-gegenereerde content? Wij zoomen in op vier belangrijke vragen om verstandig met deze AI-tool om te gaan.
Voordat we ingaan op plagiaat, is het goed om te weten dat plagiaat op zichzelf geen afzonderlijk wettelijk begrip is binnen het auteursrecht. Juridisch gaat het vooral om de vraag of sprake is van auteursrechtinbreuk.
1. Kan ChatGPT auteursrechtinbreuk veroorzaken?
ChatGPT is getraind met grote hoeveelheden informatie en kan op basis daarvan nieuwe teksten genereren. Hoewel deze teksten doorgaans niet letterlijk uit één bestaande bron worden overgenomen, is auteursrechtinbreuk niet uitgesloten.
Wanneer een gegenereerde tekst beschermde onderdelen van bestaand werk overneemt, kan het publiceren of gebruiken daarvan onder omstandigheden inbreuk opleveren. Het is daarom verstandig om AI-gegenereerde teksten kritisch te controleren voordat je deze openbaar maakt.
2. Gebruik ChatGPT als uitgangspunt, niet als kopie
ChatGPT kan helpen bij het ontwikkelen van ideeën, het structureren van informatie en het schrijven van conceptteksten. Toch is het verstandig om de gegenereerde inhoud niet zonder controle over te nemen.
Controleer de informatie, beoordeel eventuele overeenkomsten met bestaande werken en voeg waar mogelijk je eigen kennis, inzichten en creatieve keuzes toe. Alleen het aanpassen van enkele woorden is niet automatisch voldoende om auteursrechtelijke risico’s weg te nemen.
3. Wie heeft het auteursrecht op teksten van ChatGPT?
Om auteursrechtelijke bescherming te verkrijgen, moet een werk een eigen intellectuele schepping van de maker zijn. Daarbij speelt menselijke creativiteit een belangrijke rol.
Een tekst die volledig zelfstandig door AI wordt gegenereerd, komt daarom doorgaans niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking. Dat kan anders zijn wanneer een gebruiker zelf voldoende creatieve keuzes maakt bij het tot stand brengen van het uiteindelijke werk.
Of daadwerkelijk auteursrecht ontstaat, hangt af van de concrete omstandigheden. Ook de gebruiksvoorwaarden van de AI-tool zijn relevant voor de vraag welke gebruiksrechten partijen contractueel hebben.
4. Originaliteit blijft belangrijk voor auteursrecht
De komst van ChatGPT verandert niets aan het uitgangspunt dat auteursrechtelijke bescherming menselijke creatieve inbreng vereist.
Wie AI gebruikt als hulpmiddel en vervolgens zelf creatieve keuzes maakt in bijvoorbeeld de formulering, opbouw en uitwerking van een tekst, kan onder omstandigheden auteursrecht verkrijgen op het resultaat. Het enkele invoeren van een opdracht of het overnemen van een gegenereerde tekst is daarvoor niet zonder meer voldoende.
Ondertussen ontwikkelt ook de regelgeving rondom AI zich verder. De Europese AI-verordening (AI Act) bevat onder meer verplichtingen voor aanbieders van AI-modellen met betrekking tot transparantie en de naleving van het auteursrecht. Daarmee blijft het onderwerp volop in beweging.
Heb je vragen over ChatGPT, AI en auteursrecht?
Ons New Legal team denkt graag met je mee over de juridische mogelijkheden en risico’s van AI-gegenereerde content.