Essentiële geneesmiddelen als publiek goed: de rol van het octrooirecht
HKU-emeritus hoogleraar politicologie Joost Smiers en ik trekken al een tijdje samen op waar het de grenzen van intellectueel eigendom betreft. Onderdelen van het vakgebied zijn volgens ons behoorlijk uit de hand gelopen. Van een voortstommelend treintje (Koopmans) en toenemende complexiteit (Holzhauer/Teijl) is het een niet te stoppen TGV geworden. Met AI als machinist.
Hier leest u een paar stukken van mijn hand op de website van Joost Smiers. Motto: Zeitenwende.
De farmaceutische industrie en het publieke belang
Farmaceutische industrieën koesteren een geur van heiligheid rond zich: ze hebben het beste met onze gezondheid voor en daarvoor moeten we hen de vrije hand geven. In werkelijkheid zijn het keiharde commerciële ondernemingen die volgens Joost Smiers misbruik maken van onze behoefte aan medicijnen. Dat leidt onder meer tot peperdure medicamenten. De sfeer is gegroeid: we moeten die waanzinnige prijzen wel betalen, want we kunnen niet zonder.
Joost Smiers stelt al jaren de nuchtere vraag: kunnen we echt niet zonder big pharma? Zijn analyses betogen dat we, zonder de huidige inrichting van de farmaceutische industrie, prima medicijnen kunnen krijgen voor een prijs die een fractie is van wat we nu moeten betalen.
In plaats van de ontwikkeling van medicijnen over te laten aan private bedrijven die grote winsten maken, pleit hij ervoor om deze ontwikkeling weer tot een publieke zaak te maken.
Op zijn website vindt u een aantal grondige analyses, gevolgd door artikelen die daarop voortborduren. In juli 2022 stelde ik op deze website ook al vraagtekens bij het octrooirecht.
Essentiële geneesmiddelen als publiek goed
Op 27 november 2023 stond dit onderwerp centraal tijdens een besloten discussiebijeenkomst van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), met als titel: Essentiële geneesmiddelen als publiek goed – Ruimte voor maatschappelijk eigenaarschap?
Joost Smiers verzorgde tijdens deze bijeenkomst een presentatie over het onderwerp. De centrale vraag: welke ruimte bestaat er voor maatschappelijk eigenaarschap bij de ontwikkeling en beschikbaarheid van essentiële geneesmiddelen?
Meer informatie over de bijeenkomst vindt u in de aankondiging van de KNAW en het bijbehorende programma.
De toekomst van het octrooirecht
De discussie over essentiële geneesmiddelen als publiek goed raakt aan een fundamentele vraag binnen het intellectueel eigendomsrecht: hoe ver moet de bescherming van commerciële belangen reiken wanneer ook grote maatschappelijke belangen op het spel staan?
Het octrooirecht speelt daarbij een belangrijke rol. Het biedt bescherming aan uitvindingen, maar roept tegelijkertijd vragen op over de toegankelijkheid en betaalbaarheid van geneesmiddelen.
Joost Smiers en ik blijven deze discussie volgen. Want de vraag waar de grenzen van intellectueel eigendom zouden moeten liggen, is nog altijd actueel.
Meer weten over octrooirecht of de bescherming van intellectueel eigendom?
Neem gerust contact op met The Legal Group. Onze specialisten denken graag met u mee.